BAI 4 GDĐP 9

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trần Thị Loan (trang riêng)
Ngày gửi: 10h:46' 19-09-2024
Dung lượng: 142.0 KB
Số lượt tải: 36
Nguồn:
Người gửi: Trần Thị Loan (trang riêng)
Ngày gửi: 10h:46' 19-09-2024
Dung lượng: 142.0 KB
Số lượt tải: 36
Số lượt thích:
0 người
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
I. Các vấn đề về lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương (13 tiết)
Lĩnh vực văn hóa (6 tiết)
Chủ đề 1: Đặc trưng văn hóa Ninh Thuận: Văn học, một số lễ hội và loại hình
nghệ thuật truyền thống.
Tiết ……….. BÀI 4:
VĂN HỌC HIỆN ĐẠI NINH THUẬN
(2 tiết)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Học xong chủ đề này, em sẽ:
- Trình bày được khái quát về văn học hiện đại Ninh Thuận.
- Phân tích, lí giải, đánh giá được nội dung, nghệ thuật của tác phẩm “Hoàng tử
Rơm” của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
- Có thái độ, hành vi thể hiện sự trân trọng và giữ gìn tác phẩm/đoạn trích văn học
hiện đại được học.
2. Năng lực:
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động nghiên cứu, tìm hiểu bài.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, thảo luận để hoàn thành nhiệm vụ được
giao; biết lắng nghe và phản hồi tích cực trong giao tiếp.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết chú ý lắng nghe và tiếp nhận thông
tin, ý tưởng với sự cân nhắc, chọn lọc; biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới góc
nhìn khác nhau.
* Năng lực đặc thù:
- Biết phân tích, lí giải, đánh giá được nội dung, nghệ thuật của tác phẩm “Hoàng
tử Rơm” của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
- Trình bày được khái quát về văn học hiện đại Ninh Thuận
3. Phẩm chất:
- Biết trân trọng và giữ gìn, phát triển các tác phẩm văn học của Ninh Thuận.
- Trung thực trong học tập.
II. Thiết bị dạy học và học liệu.
1. Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy Ao hoặc bảng phụ để HS làm việc
nhóm, Phiếu học tập, máy chiếu, bảng phụ, phiếu học tập.
2. Học liệu: Tài liệu từ SGK, tư liệu khai thác từ các nguồn khác.
III. Tiến trình dạy học.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục đích: Tạo tâm thế, hứng thú học tập cho HS để kết nối vào bài mới.
b. Nội dung: Học sinh dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của mình để trả lời câu
hỏi.
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Nêu tên một số nhà văn, nhà thơ của tỉnh Ninh Thuận thời hiện đại cùng tác phẩm
của họ mà em biết.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, tuyên dương HS thực hiện/ trả lời tốt sau đó vào bài.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a. Mục đích:
- Trình bày được khái quát về văn học hiện đại Ninh Thuận.
- Phân tích, lí giải, đánh giá được nội dung, nghệ thuật của tác phẩm “Hoàng tử Rơm”
của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
b. Nội dung:
- Tìm hiểu được: khái quát văn học hiện đại Ninh Thuận, nội dung, nghệ thuật của tác
phẩm “Hoàng tử Rơm” của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
- HS làm việc cá nhân, làm việc nhóm để hoàn thiện nhiệm vụ.
- HS trình bày sản phẩm, theo dõi, nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn.
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát văn học I. Khái quát văn học hiện đại Ninh
hiện đại Ninh Thuận
Thuận
Bước 1: GV nêu yêu cầu HS đọc dữ liệu - Giai đoạn đầu thế kỷ XX đến năm
Sgk/42 và trả lời các câu hỏi:
1945: nhà văn yêu nước Võ Liêm Sơn
? Tác giả tiêu biểu giai đoạn đầu thế kỷ XX (1888- 1949)
đến năm 1945 ở Ninh Thuận là ai? Sơ lược - Giai đoạn 1945-1975:
tiểu sử?
+ Tế Hanh: Người đàn bà Ninh
? Văn học Ninh Thuận giai đoạn 1945-1975?
Thuận, 1951.
? Kể tên một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu viết + Phan Minh Đạo: Đường tháng Tám,
về Ninh Thuận?
1962; Giấy tự túc Bác Ái, 1966.
? Văn học Ninh Thuận giai đoạn 1975-1992?
+ Nam Hà: Chúng con chiến đấu cho
? Văn học Ninh Thuận từ 1992 đến nay?
người sống mãi Việt Nam ơi!, 1966.
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp, + Phong Kỳ: Ti-li-da-bắc, 1966…
thảo luận thống nhất).
- Giai đoạn 1975-1992: Phan Minh
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs Đạo, Giang Nam…
thảo luận.
- Năm 1992 đến nay: Inrasara (Phú
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
Trạm), Nguyễn Thị Kim Hòa, Nguyễn
Thị Khánh Liên,…
Văn nghệ Ninh Thuận
* HĐ 2: Tìm hiểu tác phẩm “Hoàng tử II. Tác phẩm “Hoàng tử Rơm” của
Rơm” của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
- GV yêu cầu học sinh đọc văn bản Sgk/43, Gv 1. Tóm tắt nội dung
đặt câu hỏi:
Đoạn trích "Hoàng tử và người
? Tóm tắt nội dung đoạn trích?
khách lạ" kể về mối quan hệ giữa ba
GV tổ chức cho HS thảo luận (nhóm theo nhân vật chính: người chị kể chuyện,
tổ)
em trai là "hoàng tử Rơm," và cô bé
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
Bước 1: GV nêu yêu cầu:
? Nhân vật chính? Diễn biến câu chuyện: Gặp
gỡ, xung đột, hòa giải, kết thúc,…
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp,
thảo luận thống nhất).
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs
thảo luận.
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
- HS suy nghĩ trả lời, nhận xét, bổ sung.
- Gv nhận xét, sửa chữa và chốt ý.
1.Tình bạn và lòng nhân ái:
- Ban đầu, Tí xuất hiện như một kẻ phá bĩnh,
chọc phá hai chị em, đặc biệt là "hoàng tử
Rơm". Tuy nhiên, khi người chị và ba của cô
tiếp xúc gần hơn với Tí, họ phát hiện ra những
khó khăn mà Tí đang đối mặt: mẹ mất sớm, ba
hay say rượu. Những tình tiết này giúp người
chị và cả gia đình nhận ra rằng Tí không phải
là một đứa trẻ nghịch ngợm đơn thuần mà là
một đứa trẻ cô đơn, thiếu tình thương của mẹ.
- Khi nhận ra điều này, thái độ của gia đình
chị em hoàn toàn thay đổi. Thay vì giận dữ, họ
bắt đầu quan tâm và chăm sóc cho Tí, từ việc
bà ngoại rửa mặt, chải tóc cho đến mẹ mua kẹp
tóc giống hệt chị. Điều này thể hiện lòng nhân
ái và sự thấu hiểu, khi họ không chỉ nhìn thấy
hành động bề ngoài của Tí mà còn hiểu rõ lý
do sâu xa đằng sau.
2. Sự thấu hiểu và cảm thông:
Đoạn trích cũng cho thấy sự thấu hiểu và
cảm thông không chỉ đến từ gia đình của người
kể chuyện mà còn từ chính Tí. Dù ban đầu, Tí
và "hoàng tử Rơm" có xung đột, nhưng cuối
cùng, Tí đã nhận ra và hiểu rõ tình cảm của
"hoàng tử Rơm". Sự chấp nhận và lòng kiên
nhẫn của Tí khi liên tục cố gắng làm bạn với
hoàng tử, dù không nhận lại phản hồi, thể hiện
sự cảm thông sâu sắc của cô bé.
3. Sự phát triển cá nhân:
Cả ba nhân vật đều trải qua sự phát triển cá
nhân. Người chị từ chỗ tức giận với Tí đến chỗ
thấu hiểu và trở thành bạn của Tí. "Hoàng tử
Rơm," dù ban đầu không tương tác, cuối cùng
đã mỉm cười với Tí, điều mà có lẽ chưa từng
xảy ra trước đây. Còn Tí, từ một cô bé nghịch
GDĐP : LỚP: 9
Tí (còn được gọi là Trái ớt). Câu
chuyện xoay quanh sự phát triển từ
xung đột ban đầu đến sự gắn kết thân
thiết giữa các nhân vật, từ đó nêu lên
các bài học về tình bạn, lòng nhân ái,
và sự thấu hiểu.
- Tình bạn và lòng nhân ái
- Sự thấu hiểu và cảm thông
- Sự phát triển cá nhân
- Biểu tượng và ý nghĩa
* Thông điệp:
Đoạn trích gửi gắm thông điệp về
giá trị của sự thấu hiểu, lòng nhân ái
và tình bạn. Mỗi người đều có những
nỗi đau và khó khăn riêng, nhưng khi
chúng ta biết cảm thông và chia sẻ,
chúng ta có thể mang lại niềm vui và
sự an ủi cho nhau.
Câu chuyện, dù ngắn gọn, đã khéo
léo truyền tải nhiều bài học ý nghĩa
qua những tình tiết gần gũi, dễ
thương và đầy cảm động.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
ngợm, dần dần nhận ra giá trị của tình bạn và
sự yêu thương.
4. Biểu tượng và ý nghĩa:
Trong câu chuyện, những biểu tượng như
cây trứng cá, ngựa xích đu, và đặc biệt là nụ
cười của "hoàng tử Rơm" mang ý nghĩa sâu
sắc. Nụ cười của hoàng tử là sự khép lại của
câu chuyện, đồng thời mở ra một khởi đầu mới
cho tình bạn giữa ba nhân vật.
1. Ngôn ngữ sinh động, giàu hình ảnh:
- Tác giả sử dụng ngôn ngữ miêu tả rất tinh tế
và giàu hình ảnh. Những chi tiết như "con
nhóc da đen nhẻm, tóc lơ thơ vàng khè," hay
"cái mặt tèm lem nhọ bếp đen thui" tạo nên
những hình ảnh cụ thể, sống động, giúp người
đọc dễ dàng hình dung ra nhân vật và bối cảnh.
- Hình ảnh "cây trứng cá mọc ra một trái ớt" là
một so sánh bất ngờ và thú vị, khiến người đọc
cảm nhận được sự kỳ quái và đặc biệt của nhân
vật Tí.
2.Cách xây dựng nhân vật qua hành động
và lời nói:
Nhân vật "Trái ớt" (Tí) được xây dựng qua
những hành động tinh nghịch, táo bạo như
"trèo lên cây trứng cá," "ném nho" hay "giật
phắt chiếc xe tải đồ chơi." Những hành động
này cho thấy Tí là một đứa trẻ năng động,
dũng cảm nhưng cũng rất cô đơn và tổn
thương.
Lời nói của các nhân vật cũng rất tự nhiên,
gần gũi với trẻ em, nhưng lại chứa đựng nhiều
cảm xúc sâu sắc. Đặc biệt là câu nói của Tí về
mẹ mình: “Ba em hiền lắm. Chỉ có say rượu ba
hay khóc. Tại ba nhớ mẹ…” thể hiện sự hiểu
biết và nỗi buồn của một đứa trẻ thiếu thốn
tình mẫu tử.
3. Sử dụng yếu tố tưởng tượng và liên
tưởng:
- Câu chuyện có sự đan xen giữa thực tế và
tưởng tượng, như hình ảnh “hoàng tử Rơm” và
“ngựa thần kỳ.” Đây là những yếu tố mang
tính cổ tích, tạo nên một thế giới vừa hiện thực
vừa kỳ ảo, giúp người đọc dễ dàng bước vào
tâm hồn trẻ thơ và trải nghiệm câu chuyện từ
góc nhìn của những đứa trẻ.
GDĐP : LỚP: 9
2. Nghệ thuật
Đoạn trích "Hoàng tử và người
khách lạ" là một phần trong truyện
ngắn mang đậm màu sắc cổ tích và
tính nhân văn. Tác giả đã sử dụng
nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc để
tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện.
- Ngôn ngữ sinh động, giàu hình
ảnh
Những chi tiết như "con nhóc da đen
nhẻm, tóc lơ thơ vàng khè," hay "cái
mặt tèm lem nhọ bếp đen thui"
- Hình ảnh "cây trứng cá mọc ra một
trái ớt"
- Cách xây dựng nhân vật qua hành
động và lời nói
- Sử dụng yếu tố tưởng tượng và liên
tưởng
- Kết cấu truyện chặt chẽ:
- Tính nhân văn sâu sắc
Tóm lại, nghệ thuật trong đoạn
trích "Hoàng tử và người khách lạ"
được thể hiện qua ngôn ngữ sinh
động, xây dựng nhân vật tinh tế, sử
dụng yếu tố tưởng tượng và liên
tưởng, kết cấu chặt chẽ, và đặc biệt là
tính nhân văn sâu sắc. Tất cả những
yếu tố này đã tạo nên một câu chuyện
cảm động, hấp dẫn và đầy ý nghĩa.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
- Việc liên tưởng "Mây Mẹ" - đám mây luôn
theo con Tí - như một biểu tượng của mẹ em,
là một cách miêu tả đầy cảm xúc và tinh tế về
tình mẫu tử, gợi lên nỗi buồn man mác nhưng
cũng đầy hy vọng.
4. Kết cấu truyện chặt chẽ:
Đoạn trích có kết cấu mở đầu - cao trào kết thúc rất rõ ràng. Mở đầu với sự xuất hiện
của một "vị khách lạ," rồi đến những xung đột
nảy sinh từ hành động tinh nghịch của Tí, và
cuối cùng là sự hòa giải, kết thúc bằng một
cảnh tượng đầy tình cảm và ý nghĩa khi "hoàng
tử Rơm" nở nụ cười và chia sẻ niềm vui với
bạn bè.
5. Tính nhân văn sâu sắc:
Câu chuyện không chỉ kể về những trò chơi
và tình bạn giữa các nhân vật mà còn phản ánh
những nỗi đau, mất mát trong cuộc sống, đặc
biệt là sự thiếu thốn tình cảm của Tí sau khi
mất mẹ. Tuy nhiên, thông qua tình bạn, sự
đồng cảm và lòng vị tha, câu chuyện mang lại
một thông điệp tích cực về sự quan tâm và chia
sẻ trong cuộc sống.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục đích: Giúp học sinh khắc sâu kiến thức bài học.
b. Nội dung: Hoàn thành các bài tập.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1:
1. GV nêu yêu cầu HS viết đoạn văn ngắn khoảng 7 – 10 câu về nội dung đoạn trích
Hoàng tử và người khách lạ
Đoạn trích "Hoàng tử và người khách lạ" kể về câu chuyện của Tí, một cậu bé mồ
côi mẹ, sống cùng cha trong ngôi nhà nghèo nàn. Tí được miêu tả là một đứa trẻ tinh
nghịch nhưng lại cô đơn và luôn nhớ về mẹ. Trong một lần chơi đùa, Tí gặp một vị
"hoàng tử" đặc biệt, người đã giúp em tìm lại niềm vui và cảm nhận sự yêu thương qua
tình bạn. Câu chuyện nổi bật với hình ảnh chiếc xe tải đồ chơi bị giật phắt đi, tượng
trưng cho sự bồng bột và tổn thương của Tí, nhưng đồng thời cũng là sự bắt đầu của
tình bạn mới. Tí, thông qua những cuộc trò chuyện và hành động với bạn, đã dần dần
cảm nhận được sự an ủi và sẻ chia, giúp em vượt qua nỗi buồn mất mẹ. Đoạn trích
chứa đựng nhiều thông điệp về tình bạn, lòng nhân ái và sức mạnh của sự đồng cảm, là
một câu chuyện vừa hiện thực vừa kỳ ảo, giàu tính nhân văn.
2. Trong đoạn trích "Hoàng tử và người khách lạ", một số chi tiết miêu tả cảnh vật đậm
chất địa phương Ninh Thuận?
a) Chi tiết về cây trứng cá và hàng rào bông giấy:
"Rồi dần dà còn cả gan trèo lút lên cây trứng cá trước cửa ngõ, thọc đầu nhìn
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
xuống."
"Lần này ở bên ngoài rào bông giấy."
b) Chi tiết về giàn nho và khu đất rẫy:
"Nhà cả Trái ớt ở mút khu đất rẫy cuối xóm. Nơi cứ như là xứ sở của nho. Nho
chạy thành giàn nối giàn xanh ngắt. Nho treo toàn chùm là chùm lủng lẳng, đung đưa,
lớp hồng lớp đỏ giữa những chiếc lá to đẹp như những ngôi sao xanh."
Những chi tiết này không chỉ miêu tả cụ thể cảnh vật mà còn gợi lên hình ảnh của
một vùng quê đặc trưng của Ninh Thuận, nơi có khí hậu khô hạn nhưng lại nổi tiếng
với các vườn nho và cây trồng khác.
* Nêu cảm nhận của em về nghệ thuật tả cảnh của nhà văn. khoảng 200 chữ
Nghệ thuật tả cảnh của nhà văn trong đoạn trích "Hoàng tử và người khách lạ" thể
hiện một cách tinh tế và sinh động, góp phần quan trọng trong việc tạo dựng không
gian và bối cảnh cho câu chuyện. Nhà văn sử dụng những hình ảnh thân thuộc của
vùng quê Ninh Thuận như cây trứng cá, hàng rào bông giấy, và đặc biệt là giàn nho,
để khắc họa một không gian gần gũi, đậm chất địa phương. Những chi tiết như "giàn
nho xanh ngắt," "những chùm nho đỏ mọng lủng lẳng" không chỉ miêu tả vẻ đẹp của
cảnh vật mà còn gợi lên không khí yên bình, giản dị của một vùng quê nắng gió.
Cảnh vật trong tác phẩm không chỉ là bối cảnh mà còn phản ánh tâm trạng của
nhân vật, tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa thiên nhiên và con người. Chẳng hạn, khi
nhân vật Tí xuất hiện, cây trứng cá hay giàn nho trở thành nơi chứng kiến những diễn
biến cảm xúc và mối quan hệ giữa các nhân vật. Nhà văn cũng khéo léo lồng ghép cảm
xúc vào cảnh vật, làm cho những hình ảnh thiên nhiên như sống động, mang theo hơi
thở của cuộc sống và tâm tư của con người. Nghệ thuật tả cảnh này không chỉ làm giàu
thêm cho bức tranh toàn cảnh của câu chuyện mà còn tạo nên một không gian nghệ
thuật đậm chất trữ tình, gần gũi và sâu lắng.
3. Hoàn thành sơ đồ tóm tắt đoạn trích "Hoàng tử và người khách lạ"
1. Nhân vật chính:
- Tôi (người kể chuyện)
- Rơm (Hoàng tử)
- Con Tí (Trái ớt)
2. Mở đầu:
Sự xuất hiện của con Tí:
- Con Tí lấp ló bên ngoài hàng rào, sau đó trèo lên cây trứng cá và bắt đầu quan sát chị
em "tôi" chơi.
- Sự trêu chọc của con Tí đối với trò chơi của chị em "tôi".
3. Xung đột: Con Tí phá đám trò chơi:
- Tấn công chị em "tôi" bằng "đạn nho".
- "Tôi" tức giận, ba mẹ muốn gặp ba mẹ của con Tí để giải quyết.
4. Gặp gỡ: Cha con tôi đến nhà con Tí:
- Nhà con Tí ở cuối xóm, trong khu đất rẫy trồng nho.
- Cảnh nhà nghèo, ba con Tí say rượu.
- Con Tí cảm thấy lo sợ khi gặp "tôi" và ba.
5. Hiểu nhau hơn: Con Tí trở thành bạn:
- Con Tí mang chùm nho đến tặng "tôi" và dần trở thành bạn thân thiết.
- Khám phá ra rằng con Tí cũng có nhiều nỗi buồn vì mẹ đã mất.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
6. Sự hiểu lầm: Con Tí ném xe đồ chơi:
- Con Tí ném vỡ xe đồ chơi của Rơm trong cơn giận.
- "Tôi" giận dữ và đuổi con Tí về.
7. Hòa giải: Con Tí quay lại với chiếc xe được sửa chữa:
- Con Tí quay lại, mang theo chiếc xe được dán băng keo.
- Cả hai xin lỗi nhau, trở thành bạn bè thân thiết hơn.
8. Kết thúc: Rơm mỉm cười lần đầu tiên:
- Rơm cười với con Tí và "tôi".
- Câu chuyện khép lại với hình ảnh vui vẻ, hạnh phúc của ba người bạn.
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp, thảo luận thống nhất).
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs thảo luận.
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục đích: HS biết được giải thích được những vấn đề có liên quan đến bài học.
b. Nội dung: Vận dụng kiến thức
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV nêu yêu cầu:
? Nêu cách ứng xử trong trường hợp em có người em hoặc người bạn như Rơm trong
câu chuyện
Nếu em có một người em hoặc người bạn như Rơm trong câu chuyện, cách ứng xử
của em nên thể hiện sự đồng cảm, kiên nhẫn, và bao dung. Dưới đây là một số cách
ứng xử phù hợp:
1. Thấu hiểu và đồng cảm: Em cần hiểu rằng Rơm có thể đang gặp khó khăn, có
thể là do hoàn cảnh gia đình hoặc những trải nghiệm cá nhân. Việc thấu hiểu và
chia sẻ cảm xúc với Rơm sẽ giúp em tạo sự gần gũi và tin tưởng.
2. Kiên nhẫn: Rơm có thể tỏ ra bướng bỉnh hoặc có những hành động mà em
không hiểu được. Tuy nhiên, em cần kiên nhẫn và dành thời gian để lắng nghe và
hiểu nguyên nhân của những hành động đó, thay vì vội vàng phán xét.
3. Giúp đỡ và hỗ trợ: Em có thể giúp đỡ Rơm trong học tập, cuộc sống, hoặc chia
sẻ niềm vui với bạn. Những hành động nhỏ như giúp làm bài tập, cùng chơi trò
chơi, hoặc trò chuyện cũng có thể làm Rơm cảm thấy an tâm và được quan tâm.
4. Bao dung và tha thứ: Nếu Rơm có những hành động chưa đúng hoặc khiến em
cảm thấy buồn lòng, em nên cố gắng tha thứ và cùng nhau giải quyết vấn đề.
Điều này sẽ giúp cả hai trở nên gắn bó và hiểu nhau hơn.
5. Khuyến khích và động viên: Rơm có thể cần sự động viên để vượt qua những
khó khăn. Em có thể khuyến khích Rơm theo đuổi đam mê, học tập chăm chỉ
hơn, hoặc tham gia các hoạt động tích cực để phát triển bản thân.
6. Tạo môi trường tích cực: Hãy tạo ra một môi trường vui vẻ, tích cực để Rơm
có thể thoải mái bộc lộ bản thân, không cảm thấy áp lực hay cô đơn.
Bằng cách ứng xử như vậy, em không chỉ giúp Rơm cảm thấy được yêu thương và
tôn trọng mà còn xây dựng được một mối quan hệ bạn bè hoặc anh em bền vững và
đáng quý.
? Tìm đọc toàn bộ tác phẩm “Hoàng tử Rơm” và tóm tắt nội dung
"Hoàng tử Rơm" của Nguyễn Thị Kim Hòa là một câu chuyện đầy tính nhân
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
văn, xoay quanh cuộc sống của cậu bé Rơm, một đứa trẻ sinh ra với khiếm khuyết về
trí tuệ, không giống như những đứa trẻ bình thường khác. Câu chuyện diễn ra tại một
làng chài nhỏ ven biển miền Trung, với bối cảnh tự nhiên và văn hóa đậm chất địa
phương Ninh Thuận.
Bước 2: Hs làm việc tại nhà.
Bước 3: Gv hỗ trợ hs.
Bước 4: HS nộp sản phẩm cho GV ở tiết học sau. GV nhận xét, tổng kết.
5. Hoạt động 5: Tổng kết, đánh giá
a) Mục tiêu: Rút kinh nghiệm qua bài học.
b) Nội dung: GV và HS nêu ý kiến
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên đặt câu hỏi cho HS
? Em đã thu nhận được những gì qua bài học này?
? Em còn thắc mắc gì cần GV giải đáp?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS trả lời
B3: Báo cáo, thảo luận:
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV căn cứ câu trả lời của HS để bổ sung, điều chỉnh.
IV. HỒ SƠ HỌC TẬP
1. Phiếu học số 1:
Câu hỏi
N1: Tìm hiểu khái quát văn học
hiện đại Ninh Thuận
2. Phiếu học số 2:
Câu hỏi
N2: Tóm tắt nội dung đoạn trích
"Hoàng tử và người khách lạ"?
3. Phiếu học số 3:
Câu hỏi
N3: Tóm tắt nghệ thuật đoạn trích
"Hoàng tử và người khách lạ"?
4. Phiếu học số 4:
Câu hỏi
N4: Trong đoạn trích "Hoàng tử và
người khách lạ", một số chi tiết
miêu tả cảnh vật đậm chất địa
phương Ninh Thuận?
-----------------o0o-----------------
Đáp án
Đáp án
Đáp án
Đáp án
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
I. Các vấn đề về lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương (13 tiết)
Lĩnh vực văn hóa (6 tiết)
Chủ đề 1: Đặc trưng văn hóa Ninh Thuận: Văn học, một số lễ hội và loại hình
nghệ thuật truyền thống.
Tiết ……….. BÀI 4:
VĂN HỌC HIỆN ĐẠI NINH THUẬN
(2 tiết)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Học xong chủ đề này, em sẽ:
- Trình bày được khái quát về văn học hiện đại Ninh Thuận.
- Phân tích, lí giải, đánh giá được nội dung, nghệ thuật của tác phẩm “Hoàng tử
Rơm” của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
- Có thái độ, hành vi thể hiện sự trân trọng và giữ gìn tác phẩm/đoạn trích văn học
hiện đại được học.
2. Năng lực:
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động nghiên cứu, tìm hiểu bài.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, thảo luận để hoàn thành nhiệm vụ được
giao; biết lắng nghe và phản hồi tích cực trong giao tiếp.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết chú ý lắng nghe và tiếp nhận thông
tin, ý tưởng với sự cân nhắc, chọn lọc; biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới góc
nhìn khác nhau.
* Năng lực đặc thù:
- Biết phân tích, lí giải, đánh giá được nội dung, nghệ thuật của tác phẩm “Hoàng
tử Rơm” của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
- Trình bày được khái quát về văn học hiện đại Ninh Thuận
3. Phẩm chất:
- Biết trân trọng và giữ gìn, phát triển các tác phẩm văn học của Ninh Thuận.
- Trung thực trong học tập.
II. Thiết bị dạy học và học liệu.
1. Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy Ao hoặc bảng phụ để HS làm việc
nhóm, Phiếu học tập, máy chiếu, bảng phụ, phiếu học tập.
2. Học liệu: Tài liệu từ SGK, tư liệu khai thác từ các nguồn khác.
III. Tiến trình dạy học.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục đích: Tạo tâm thế, hứng thú học tập cho HS để kết nối vào bài mới.
b. Nội dung: Học sinh dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của mình để trả lời câu
hỏi.
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Nêu tên một số nhà văn, nhà thơ của tỉnh Ninh Thuận thời hiện đại cùng tác phẩm
của họ mà em biết.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, tuyên dương HS thực hiện/ trả lời tốt sau đó vào bài.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a. Mục đích:
- Trình bày được khái quát về văn học hiện đại Ninh Thuận.
- Phân tích, lí giải, đánh giá được nội dung, nghệ thuật của tác phẩm “Hoàng tử Rơm”
của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
b. Nội dung:
- Tìm hiểu được: khái quát văn học hiện đại Ninh Thuận, nội dung, nghệ thuật của tác
phẩm “Hoàng tử Rơm” của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
- HS làm việc cá nhân, làm việc nhóm để hoàn thiện nhiệm vụ.
- HS trình bày sản phẩm, theo dõi, nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn.
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát văn học I. Khái quát văn học hiện đại Ninh
hiện đại Ninh Thuận
Thuận
Bước 1: GV nêu yêu cầu HS đọc dữ liệu - Giai đoạn đầu thế kỷ XX đến năm
Sgk/42 và trả lời các câu hỏi:
1945: nhà văn yêu nước Võ Liêm Sơn
? Tác giả tiêu biểu giai đoạn đầu thế kỷ XX (1888- 1949)
đến năm 1945 ở Ninh Thuận là ai? Sơ lược - Giai đoạn 1945-1975:
tiểu sử?
+ Tế Hanh: Người đàn bà Ninh
? Văn học Ninh Thuận giai đoạn 1945-1975?
Thuận, 1951.
? Kể tên một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu viết + Phan Minh Đạo: Đường tháng Tám,
về Ninh Thuận?
1962; Giấy tự túc Bác Ái, 1966.
? Văn học Ninh Thuận giai đoạn 1975-1992?
+ Nam Hà: Chúng con chiến đấu cho
? Văn học Ninh Thuận từ 1992 đến nay?
người sống mãi Việt Nam ơi!, 1966.
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp, + Phong Kỳ: Ti-li-da-bắc, 1966…
thảo luận thống nhất).
- Giai đoạn 1975-1992: Phan Minh
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs Đạo, Giang Nam…
thảo luận.
- Năm 1992 đến nay: Inrasara (Phú
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
Trạm), Nguyễn Thị Kim Hòa, Nguyễn
Thị Khánh Liên,…
Văn nghệ Ninh Thuận
* HĐ 2: Tìm hiểu tác phẩm “Hoàng tử II. Tác phẩm “Hoàng tử Rơm” của
Rơm” của nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa.
- GV yêu cầu học sinh đọc văn bản Sgk/43, Gv 1. Tóm tắt nội dung
đặt câu hỏi:
Đoạn trích "Hoàng tử và người
? Tóm tắt nội dung đoạn trích?
khách lạ" kể về mối quan hệ giữa ba
GV tổ chức cho HS thảo luận (nhóm theo nhân vật chính: người chị kể chuyện,
tổ)
em trai là "hoàng tử Rơm," và cô bé
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
Bước 1: GV nêu yêu cầu:
? Nhân vật chính? Diễn biến câu chuyện: Gặp
gỡ, xung đột, hòa giải, kết thúc,…
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp,
thảo luận thống nhất).
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs
thảo luận.
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
- HS suy nghĩ trả lời, nhận xét, bổ sung.
- Gv nhận xét, sửa chữa và chốt ý.
1.Tình bạn và lòng nhân ái:
- Ban đầu, Tí xuất hiện như một kẻ phá bĩnh,
chọc phá hai chị em, đặc biệt là "hoàng tử
Rơm". Tuy nhiên, khi người chị và ba của cô
tiếp xúc gần hơn với Tí, họ phát hiện ra những
khó khăn mà Tí đang đối mặt: mẹ mất sớm, ba
hay say rượu. Những tình tiết này giúp người
chị và cả gia đình nhận ra rằng Tí không phải
là một đứa trẻ nghịch ngợm đơn thuần mà là
một đứa trẻ cô đơn, thiếu tình thương của mẹ.
- Khi nhận ra điều này, thái độ của gia đình
chị em hoàn toàn thay đổi. Thay vì giận dữ, họ
bắt đầu quan tâm và chăm sóc cho Tí, từ việc
bà ngoại rửa mặt, chải tóc cho đến mẹ mua kẹp
tóc giống hệt chị. Điều này thể hiện lòng nhân
ái và sự thấu hiểu, khi họ không chỉ nhìn thấy
hành động bề ngoài của Tí mà còn hiểu rõ lý
do sâu xa đằng sau.
2. Sự thấu hiểu và cảm thông:
Đoạn trích cũng cho thấy sự thấu hiểu và
cảm thông không chỉ đến từ gia đình của người
kể chuyện mà còn từ chính Tí. Dù ban đầu, Tí
và "hoàng tử Rơm" có xung đột, nhưng cuối
cùng, Tí đã nhận ra và hiểu rõ tình cảm của
"hoàng tử Rơm". Sự chấp nhận và lòng kiên
nhẫn của Tí khi liên tục cố gắng làm bạn với
hoàng tử, dù không nhận lại phản hồi, thể hiện
sự cảm thông sâu sắc của cô bé.
3. Sự phát triển cá nhân:
Cả ba nhân vật đều trải qua sự phát triển cá
nhân. Người chị từ chỗ tức giận với Tí đến chỗ
thấu hiểu và trở thành bạn của Tí. "Hoàng tử
Rơm," dù ban đầu không tương tác, cuối cùng
đã mỉm cười với Tí, điều mà có lẽ chưa từng
xảy ra trước đây. Còn Tí, từ một cô bé nghịch
GDĐP : LỚP: 9
Tí (còn được gọi là Trái ớt). Câu
chuyện xoay quanh sự phát triển từ
xung đột ban đầu đến sự gắn kết thân
thiết giữa các nhân vật, từ đó nêu lên
các bài học về tình bạn, lòng nhân ái,
và sự thấu hiểu.
- Tình bạn và lòng nhân ái
- Sự thấu hiểu và cảm thông
- Sự phát triển cá nhân
- Biểu tượng và ý nghĩa
* Thông điệp:
Đoạn trích gửi gắm thông điệp về
giá trị của sự thấu hiểu, lòng nhân ái
và tình bạn. Mỗi người đều có những
nỗi đau và khó khăn riêng, nhưng khi
chúng ta biết cảm thông và chia sẻ,
chúng ta có thể mang lại niềm vui và
sự an ủi cho nhau.
Câu chuyện, dù ngắn gọn, đã khéo
léo truyền tải nhiều bài học ý nghĩa
qua những tình tiết gần gũi, dễ
thương và đầy cảm động.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
ngợm, dần dần nhận ra giá trị của tình bạn và
sự yêu thương.
4. Biểu tượng và ý nghĩa:
Trong câu chuyện, những biểu tượng như
cây trứng cá, ngựa xích đu, và đặc biệt là nụ
cười của "hoàng tử Rơm" mang ý nghĩa sâu
sắc. Nụ cười của hoàng tử là sự khép lại của
câu chuyện, đồng thời mở ra một khởi đầu mới
cho tình bạn giữa ba nhân vật.
1. Ngôn ngữ sinh động, giàu hình ảnh:
- Tác giả sử dụng ngôn ngữ miêu tả rất tinh tế
và giàu hình ảnh. Những chi tiết như "con
nhóc da đen nhẻm, tóc lơ thơ vàng khè," hay
"cái mặt tèm lem nhọ bếp đen thui" tạo nên
những hình ảnh cụ thể, sống động, giúp người
đọc dễ dàng hình dung ra nhân vật và bối cảnh.
- Hình ảnh "cây trứng cá mọc ra một trái ớt" là
một so sánh bất ngờ và thú vị, khiến người đọc
cảm nhận được sự kỳ quái và đặc biệt của nhân
vật Tí.
2.Cách xây dựng nhân vật qua hành động
và lời nói:
Nhân vật "Trái ớt" (Tí) được xây dựng qua
những hành động tinh nghịch, táo bạo như
"trèo lên cây trứng cá," "ném nho" hay "giật
phắt chiếc xe tải đồ chơi." Những hành động
này cho thấy Tí là một đứa trẻ năng động,
dũng cảm nhưng cũng rất cô đơn và tổn
thương.
Lời nói của các nhân vật cũng rất tự nhiên,
gần gũi với trẻ em, nhưng lại chứa đựng nhiều
cảm xúc sâu sắc. Đặc biệt là câu nói của Tí về
mẹ mình: “Ba em hiền lắm. Chỉ có say rượu ba
hay khóc. Tại ba nhớ mẹ…” thể hiện sự hiểu
biết và nỗi buồn của một đứa trẻ thiếu thốn
tình mẫu tử.
3. Sử dụng yếu tố tưởng tượng và liên
tưởng:
- Câu chuyện có sự đan xen giữa thực tế và
tưởng tượng, như hình ảnh “hoàng tử Rơm” và
“ngựa thần kỳ.” Đây là những yếu tố mang
tính cổ tích, tạo nên một thế giới vừa hiện thực
vừa kỳ ảo, giúp người đọc dễ dàng bước vào
tâm hồn trẻ thơ và trải nghiệm câu chuyện từ
góc nhìn của những đứa trẻ.
GDĐP : LỚP: 9
2. Nghệ thuật
Đoạn trích "Hoàng tử và người
khách lạ" là một phần trong truyện
ngắn mang đậm màu sắc cổ tích và
tính nhân văn. Tác giả đã sử dụng
nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc để
tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện.
- Ngôn ngữ sinh động, giàu hình
ảnh
Những chi tiết như "con nhóc da đen
nhẻm, tóc lơ thơ vàng khè," hay "cái
mặt tèm lem nhọ bếp đen thui"
- Hình ảnh "cây trứng cá mọc ra một
trái ớt"
- Cách xây dựng nhân vật qua hành
động và lời nói
- Sử dụng yếu tố tưởng tượng và liên
tưởng
- Kết cấu truyện chặt chẽ:
- Tính nhân văn sâu sắc
Tóm lại, nghệ thuật trong đoạn
trích "Hoàng tử và người khách lạ"
được thể hiện qua ngôn ngữ sinh
động, xây dựng nhân vật tinh tế, sử
dụng yếu tố tưởng tượng và liên
tưởng, kết cấu chặt chẽ, và đặc biệt là
tính nhân văn sâu sắc. Tất cả những
yếu tố này đã tạo nên một câu chuyện
cảm động, hấp dẫn và đầy ý nghĩa.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
- Việc liên tưởng "Mây Mẹ" - đám mây luôn
theo con Tí - như một biểu tượng của mẹ em,
là một cách miêu tả đầy cảm xúc và tinh tế về
tình mẫu tử, gợi lên nỗi buồn man mác nhưng
cũng đầy hy vọng.
4. Kết cấu truyện chặt chẽ:
Đoạn trích có kết cấu mở đầu - cao trào kết thúc rất rõ ràng. Mở đầu với sự xuất hiện
của một "vị khách lạ," rồi đến những xung đột
nảy sinh từ hành động tinh nghịch của Tí, và
cuối cùng là sự hòa giải, kết thúc bằng một
cảnh tượng đầy tình cảm và ý nghĩa khi "hoàng
tử Rơm" nở nụ cười và chia sẻ niềm vui với
bạn bè.
5. Tính nhân văn sâu sắc:
Câu chuyện không chỉ kể về những trò chơi
và tình bạn giữa các nhân vật mà còn phản ánh
những nỗi đau, mất mát trong cuộc sống, đặc
biệt là sự thiếu thốn tình cảm của Tí sau khi
mất mẹ. Tuy nhiên, thông qua tình bạn, sự
đồng cảm và lòng vị tha, câu chuyện mang lại
một thông điệp tích cực về sự quan tâm và chia
sẻ trong cuộc sống.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục đích: Giúp học sinh khắc sâu kiến thức bài học.
b. Nội dung: Hoàn thành các bài tập.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1:
1. GV nêu yêu cầu HS viết đoạn văn ngắn khoảng 7 – 10 câu về nội dung đoạn trích
Hoàng tử và người khách lạ
Đoạn trích "Hoàng tử và người khách lạ" kể về câu chuyện của Tí, một cậu bé mồ
côi mẹ, sống cùng cha trong ngôi nhà nghèo nàn. Tí được miêu tả là một đứa trẻ tinh
nghịch nhưng lại cô đơn và luôn nhớ về mẹ. Trong một lần chơi đùa, Tí gặp một vị
"hoàng tử" đặc biệt, người đã giúp em tìm lại niềm vui và cảm nhận sự yêu thương qua
tình bạn. Câu chuyện nổi bật với hình ảnh chiếc xe tải đồ chơi bị giật phắt đi, tượng
trưng cho sự bồng bột và tổn thương của Tí, nhưng đồng thời cũng là sự bắt đầu của
tình bạn mới. Tí, thông qua những cuộc trò chuyện và hành động với bạn, đã dần dần
cảm nhận được sự an ủi và sẻ chia, giúp em vượt qua nỗi buồn mất mẹ. Đoạn trích
chứa đựng nhiều thông điệp về tình bạn, lòng nhân ái và sức mạnh của sự đồng cảm, là
một câu chuyện vừa hiện thực vừa kỳ ảo, giàu tính nhân văn.
2. Trong đoạn trích "Hoàng tử và người khách lạ", một số chi tiết miêu tả cảnh vật đậm
chất địa phương Ninh Thuận?
a) Chi tiết về cây trứng cá và hàng rào bông giấy:
"Rồi dần dà còn cả gan trèo lút lên cây trứng cá trước cửa ngõ, thọc đầu nhìn
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
xuống."
"Lần này ở bên ngoài rào bông giấy."
b) Chi tiết về giàn nho và khu đất rẫy:
"Nhà cả Trái ớt ở mút khu đất rẫy cuối xóm. Nơi cứ như là xứ sở của nho. Nho
chạy thành giàn nối giàn xanh ngắt. Nho treo toàn chùm là chùm lủng lẳng, đung đưa,
lớp hồng lớp đỏ giữa những chiếc lá to đẹp như những ngôi sao xanh."
Những chi tiết này không chỉ miêu tả cụ thể cảnh vật mà còn gợi lên hình ảnh của
một vùng quê đặc trưng của Ninh Thuận, nơi có khí hậu khô hạn nhưng lại nổi tiếng
với các vườn nho và cây trồng khác.
* Nêu cảm nhận của em về nghệ thuật tả cảnh của nhà văn. khoảng 200 chữ
Nghệ thuật tả cảnh của nhà văn trong đoạn trích "Hoàng tử và người khách lạ" thể
hiện một cách tinh tế và sinh động, góp phần quan trọng trong việc tạo dựng không
gian và bối cảnh cho câu chuyện. Nhà văn sử dụng những hình ảnh thân thuộc của
vùng quê Ninh Thuận như cây trứng cá, hàng rào bông giấy, và đặc biệt là giàn nho,
để khắc họa một không gian gần gũi, đậm chất địa phương. Những chi tiết như "giàn
nho xanh ngắt," "những chùm nho đỏ mọng lủng lẳng" không chỉ miêu tả vẻ đẹp của
cảnh vật mà còn gợi lên không khí yên bình, giản dị của một vùng quê nắng gió.
Cảnh vật trong tác phẩm không chỉ là bối cảnh mà còn phản ánh tâm trạng của
nhân vật, tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa thiên nhiên và con người. Chẳng hạn, khi
nhân vật Tí xuất hiện, cây trứng cá hay giàn nho trở thành nơi chứng kiến những diễn
biến cảm xúc và mối quan hệ giữa các nhân vật. Nhà văn cũng khéo léo lồng ghép cảm
xúc vào cảnh vật, làm cho những hình ảnh thiên nhiên như sống động, mang theo hơi
thở của cuộc sống và tâm tư của con người. Nghệ thuật tả cảnh này không chỉ làm giàu
thêm cho bức tranh toàn cảnh của câu chuyện mà còn tạo nên một không gian nghệ
thuật đậm chất trữ tình, gần gũi và sâu lắng.
3. Hoàn thành sơ đồ tóm tắt đoạn trích "Hoàng tử và người khách lạ"
1. Nhân vật chính:
- Tôi (người kể chuyện)
- Rơm (Hoàng tử)
- Con Tí (Trái ớt)
2. Mở đầu:
Sự xuất hiện của con Tí:
- Con Tí lấp ló bên ngoài hàng rào, sau đó trèo lên cây trứng cá và bắt đầu quan sát chị
em "tôi" chơi.
- Sự trêu chọc của con Tí đối với trò chơi của chị em "tôi".
3. Xung đột: Con Tí phá đám trò chơi:
- Tấn công chị em "tôi" bằng "đạn nho".
- "Tôi" tức giận, ba mẹ muốn gặp ba mẹ của con Tí để giải quyết.
4. Gặp gỡ: Cha con tôi đến nhà con Tí:
- Nhà con Tí ở cuối xóm, trong khu đất rẫy trồng nho.
- Cảnh nhà nghèo, ba con Tí say rượu.
- Con Tí cảm thấy lo sợ khi gặp "tôi" và ba.
5. Hiểu nhau hơn: Con Tí trở thành bạn:
- Con Tí mang chùm nho đến tặng "tôi" và dần trở thành bạn thân thiết.
- Khám phá ra rằng con Tí cũng có nhiều nỗi buồn vì mẹ đã mất.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
6. Sự hiểu lầm: Con Tí ném xe đồ chơi:
- Con Tí ném vỡ xe đồ chơi của Rơm trong cơn giận.
- "Tôi" giận dữ và đuổi con Tí về.
7. Hòa giải: Con Tí quay lại với chiếc xe được sửa chữa:
- Con Tí quay lại, mang theo chiếc xe được dán băng keo.
- Cả hai xin lỗi nhau, trở thành bạn bè thân thiết hơn.
8. Kết thúc: Rơm mỉm cười lần đầu tiên:
- Rơm cười với con Tí và "tôi".
- Câu chuyện khép lại với hình ảnh vui vẻ, hạnh phúc của ba người bạn.
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp, thảo luận thống nhất).
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs thảo luận.
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục đích: HS biết được giải thích được những vấn đề có liên quan đến bài học.
b. Nội dung: Vận dụng kiến thức
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV nêu yêu cầu:
? Nêu cách ứng xử trong trường hợp em có người em hoặc người bạn như Rơm trong
câu chuyện
Nếu em có một người em hoặc người bạn như Rơm trong câu chuyện, cách ứng xử
của em nên thể hiện sự đồng cảm, kiên nhẫn, và bao dung. Dưới đây là một số cách
ứng xử phù hợp:
1. Thấu hiểu và đồng cảm: Em cần hiểu rằng Rơm có thể đang gặp khó khăn, có
thể là do hoàn cảnh gia đình hoặc những trải nghiệm cá nhân. Việc thấu hiểu và
chia sẻ cảm xúc với Rơm sẽ giúp em tạo sự gần gũi và tin tưởng.
2. Kiên nhẫn: Rơm có thể tỏ ra bướng bỉnh hoặc có những hành động mà em
không hiểu được. Tuy nhiên, em cần kiên nhẫn và dành thời gian để lắng nghe và
hiểu nguyên nhân của những hành động đó, thay vì vội vàng phán xét.
3. Giúp đỡ và hỗ trợ: Em có thể giúp đỡ Rơm trong học tập, cuộc sống, hoặc chia
sẻ niềm vui với bạn. Những hành động nhỏ như giúp làm bài tập, cùng chơi trò
chơi, hoặc trò chuyện cũng có thể làm Rơm cảm thấy an tâm và được quan tâm.
4. Bao dung và tha thứ: Nếu Rơm có những hành động chưa đúng hoặc khiến em
cảm thấy buồn lòng, em nên cố gắng tha thứ và cùng nhau giải quyết vấn đề.
Điều này sẽ giúp cả hai trở nên gắn bó và hiểu nhau hơn.
5. Khuyến khích và động viên: Rơm có thể cần sự động viên để vượt qua những
khó khăn. Em có thể khuyến khích Rơm theo đuổi đam mê, học tập chăm chỉ
hơn, hoặc tham gia các hoạt động tích cực để phát triển bản thân.
6. Tạo môi trường tích cực: Hãy tạo ra một môi trường vui vẻ, tích cực để Rơm
có thể thoải mái bộc lộ bản thân, không cảm thấy áp lực hay cô đơn.
Bằng cách ứng xử như vậy, em không chỉ giúp Rơm cảm thấy được yêu thương và
tôn trọng mà còn xây dựng được một mối quan hệ bạn bè hoặc anh em bền vững và
đáng quý.
? Tìm đọc toàn bộ tác phẩm “Hoàng tử Rơm” và tóm tắt nội dung
"Hoàng tử Rơm" của Nguyễn Thị Kim Hòa là một câu chuyện đầy tính nhân
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
văn, xoay quanh cuộc sống của cậu bé Rơm, một đứa trẻ sinh ra với khiếm khuyết về
trí tuệ, không giống như những đứa trẻ bình thường khác. Câu chuyện diễn ra tại một
làng chài nhỏ ven biển miền Trung, với bối cảnh tự nhiên và văn hóa đậm chất địa
phương Ninh Thuận.
Bước 2: Hs làm việc tại nhà.
Bước 3: Gv hỗ trợ hs.
Bước 4: HS nộp sản phẩm cho GV ở tiết học sau. GV nhận xét, tổng kết.
5. Hoạt động 5: Tổng kết, đánh giá
a) Mục tiêu: Rút kinh nghiệm qua bài học.
b) Nội dung: GV và HS nêu ý kiến
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên đặt câu hỏi cho HS
? Em đã thu nhận được những gì qua bài học này?
? Em còn thắc mắc gì cần GV giải đáp?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS trả lời
B3: Báo cáo, thảo luận:
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV căn cứ câu trả lời của HS để bổ sung, điều chỉnh.
IV. HỒ SƠ HỌC TẬP
1. Phiếu học số 1:
Câu hỏi
N1: Tìm hiểu khái quát văn học
hiện đại Ninh Thuận
2. Phiếu học số 2:
Câu hỏi
N2: Tóm tắt nội dung đoạn trích
"Hoàng tử và người khách lạ"?
3. Phiếu học số 3:
Câu hỏi
N3: Tóm tắt nghệ thuật đoạn trích
"Hoàng tử và người khách lạ"?
4. Phiếu học số 4:
Câu hỏi
N4: Trong đoạn trích "Hoàng tử và
người khách lạ", một số chi tiết
miêu tả cảnh vật đậm chất địa
phương Ninh Thuận?
-----------------o0o-----------------
Đáp án
Đáp án
Đáp án
Đáp án
 







Các ý kiến mới nhất